Home Vereniging Activiteiten Natuurgebieden Natuur Fotoalbum

  • rups van rietvink
Lokale biodiversiteit in 2010


terug naar Natuur - Biodiversiteit

2010 was het jaar van de biodiversiteit. Om de biodiversiteit extra onder de aandacht te brengen ging Natuurpunt de uitdaging aan om op één jaar tijd zoveel mogelijk planten- en dierensoorten waar te nemen. Deze doelstelling werd met verve gehaald. In 2010 werden in het werkingsgebied van Natuurpunt Grote Nete 2108 dieren- en plantensoorten waargenomen en ingegeven in waarnemingen.be. De gemeenten Heist-op-den-Berg, Herselt, Hulshout, Laakdal en Westerlo krijgen zo een eerste raamwerk van de biodiversiteit binnen hun gemeentegrenzen.

We hebben het gehaald

Op één jaar tijd zoveel mogelijk planten- en dierensoorten waarnemen of identificeren in onze 5 fusiegemeenten. Met als uiteindelijk streefdoel het jaartal 2010 te evenaren met het aantal waargenomen soorten. Het was een beetje een gok. We hadden al wel wat basisrekenwerk gedaan, maar toch bleef het in eerste instantie een beetje koffiedik kijken of onze doelstelling realistisch was. Tot op het laatste moment was het afwachten want er diende wel wat rekenwerk te worden verricht om de resultaten over de 5 gemeenten samen te tellen zonder overlappingen.

Dit rekenwerk hopen we in de toekomst te automatiseren zodat we met enkele klikken de soortenrijkdom per gemeente of van de 5 gemeenten samen gepresenteerd krijgen. Het resultaat mag er zijn. Tientallen waarnemers hebben een top prestatie neergezet. Er werden niet minder dan 21219 waarnemingen ingegeven in 2010. Dit resulteerde in 2108 verschillende waargenomen planten- en dierensoorten. Een prestatie die in de eerste plaats een verwezenlijking is van de vele waarnemers en spotters.

Waarvoor dank uiteraard!!!

De rijkdom van onze natuur

Hoe rijk is onze plaatselijke natuur? Of om het met een moderner woord te zeggen: hoe rijk is de lokale biodiversiteit? Door een eerste beperkte analyse van de meer dan 21000 waarnemingen die werden geregistreerd kunnen we al enkele conclusies trekken. Maar eerst een woordje over waarnemingen.be.
Het internetmedium Waarnemingen.be stelt ons in staat om op een eenvoudige manier alle natuurwaarnemingen te registreren. Daar al deze waarnemingen op verschillende manieren kunnen gefilterd, gesorteerd of bijeen gezet worden hebben we nu een krachtig en snel medium in handen. Een databank die in geen tijd is uitgegroeid tot een onmisbare gezel voor al wie met natuurwaarnemingen bezig is. Dat belooft voor de toekomst, want deze waarnemingen databank zal altijd maar meer en meer interessante informatie samenbrengen. Boeiend alleszins.

  Heist o/d Berg Herselt Hulshout Laakdal Westerlo
Vogels 109 113 77 159 127
Zoogdieren 16 15 9 14 20
Reptielen en amfibiën 6 8 6 6 5
Dagvlinders 25 24 14 26 24
Libellen 17 30 9 25 12
Insecten (overige soorten) 5 1 0 5 2
Weekdieren en ongewervelden 2 1 0 2 9
Nachtvlinders en micro's 94 112 82 496 214
Vissen 0 0 0 7 1
Planten 57 120 13 390 255
Paddenstoelen 100 94 77 252 277
Mossen en korstmossen 2 0 0 7 1
Geleedpotigen (overigen) 33 10 1 10 17
Sprinkhanen en krekels 11 13 2 16 5
Wantsen en cicaden 26 3 0 11 16
Kevers 63 14 1 26 57
Bijen, wespen en mieren 66 10 1 16 26
Vliegen en muggen 75 17 0 22 28
Algen en wieren 0 0 0 0 7
Totaal waargenomen soorten 709 585 292 1511 1103
Totaal aantal waarnemingen 3629 2571 609 10758 3652

De eerste conclusies

21219 natuurwaarnemingen. Dat zijn een heel pak waarnemingen, maar toch onvoldoende om een realistisch beeld van de lokale biodiversiteit te geven. Voor een globaal beeld zijn nog veel jaren van studie en verzamelen van gegevens nodig. Toch kunnen al enkele conclusies en tendensen worden vastgesteld.

Naast de cijfers van Laakdal is niet naast te kijken. Laakdal is dan ook begenadigd met een hele reeks prachtige natuurgebieden die geheel of gedeeltelijk op haar grondgebied zijn gelegen. Laakdal bezit dan ook een hoge natuurlijke biodiversiteit.

Hulshout krijgt in het overzicht zowel de minste waarnemingen als de minste soorten. Toch is er in Hulshout heel wat natuur terug te vinden in de vallei van de Grote Nete en in het Goor-Asbroek. Hier stellen we vast dat er minder waarnemers actief zijn wat een duidelijk negatieve invloed heeft op de resultaten.

Ondanks de lage algemene input vanuit Hulshout werden er toch speciale soorten waargenomen. Zo werden in juni in Het Goor roepende poelkikkers waargenomen. Een uitzonderlijke waarneming in onze regio.

Sprinkhaan De populairste soorten zijn de vogels, zij hebben wel niet de meeste soorten, maar de meeste waarnemingen die worden ingegeven betreffen vogels. Vogels hebben veruit de meeste liefhebbers en waarnemers.

Vlinders, libellen, paddenstoelen, nachtvlinders en planten kennen eveneens heel wat waarnemers. Het zijn na de vogels ook geliefde studieobjecten. Van vlinders en libellen vinden we desondanks niet veel soorten terug in de overzichtstabel. Dat komt omdat er veel minder soorten dagvlinders en libellen zijn in vergelijking met paddenstoelen, nachtvlinders en planten. Daar komt nog bij dat libellen en dagvlinders het niet zo goed doen en meer en meer in de verdrukking komen, onder andere door het verdwijnen van geschikte leefbiotopen.

In natuurgebieden of in de directe omgeving van natuurgebieden werden de meeste waarnemingen en soorten geregistreerd. Dit geeft duidelijk aan dat natuurgebieden een duidelijk hogere biodiversiteit en dus meer soorten herbergen dan bijvoorbeeld landbouwgebieden.

Van mossen, korstmossen, algen en wieren werden bijna geen waarnemingen geregistreerd. Het gaat hier dan ook over zeer gespecialiseerde determinaties om deze soorten te herkennen. En dat schrikt blijkbaar af.

Ook van vissen kwamen weinig waarnemingen binnen. Om vissen te inventariseren dient men deze (meestal) te vangen en dat is een serieuze drempel.
Vogels waarnemen gaat dan wel eenvoudiger.

Een aantal soorten zijn populair en worden redelijk tot zeer goed geïnventariseerd. Veel soorten zijn moeilijker te identificeren of vergen veel inspanningen.
En er zijn ook heel wat soorten die weinig populair zijn en dus onderbelicht in het grote geheel.

Samengevat kunnen we stellen dat in de gemeenten Heist-op-den-Berg, Herselt, Hulshout, Laakdal en Westerlo nog heel wat biodiversiteit aanwezig is. Maar het inventariseren van deze biodiversiteit hangt nauw samen met factoren als de aanwezigheid van grote natuurgebieden en de populariteit van sommige soorten zoals vogels en vlinders. Ook de al dan niet aanwezigheid van lokale waarnemers en specialisten hebben een grote invloed op plaatselijke resultaten. Zo kan één specialist van paddenstoelen of nachtvlinders een grote impact hebben op de resultaten.

© Natuurpunt Heist-op-den-Berg   -